Thunder and Lightning: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಆದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಯುತ ರಹಸ್ಯ
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ಕವಿದಾಗ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಚೀರಿ ಹೊಳೆಯುವ ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಲ ಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ ಕೇಳಿಬರುವ ಭಾರೀ ಗುಡುಗು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅನುಭವವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ Thunder and Lightning ಕೇವಲ ಒಂದು ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಿಂಚಿನ ಹೊಡೆತದ ಹಿಂದೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಮಿಂಚಿನ ತಾಪಮಾನ ಸುಮಾರು 30,000 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ತಲುಪಬಹುದು. ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತಲೂ ಸುಮಾರು ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.
ಇಂತಹ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
Thunder and Lightning ಎಂದರೇನು?
Thunder and Lightning ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಿವೆ:
Lightning (ಮಿಂಚು) – ಮೋಡಗಳ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಮೋಡ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗುವ ಬೃಹತ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಫುರಣ.
Thunder (ಗುಡುಗು) – ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಶಬ್ದ.
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಿಂಚು ಬೆಳಕಾಗಿದ್ದು, ಗುಡುಗು ಅದರ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.
Thunder and Lightning ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಕುತೂಹಲ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಗುಡುಗನ್ನು ದೇವರ ಕೋಪ ಅಥವಾ ದೈವಿಕ ಸಂದೇಶ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚನ್ನು ದೇವರಾದ ಜ್ಯೂಸ್ನ ಆಯುಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ ದೇವರು ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ದೇವರೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಳಿಪಟ ಪ್ರಯೋಗದ ನಂತರ ಮಿಂಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪ ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ Thunder and Lightning ಕುರಿತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
Thunder and Lightning ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?
ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೋಡಗಳ ಒಳಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುಡುಗು ಮಳೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳ ಒಳಗೆ:
- ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು
- ಹಿಮದ ಕಣಗಳು
- ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ
- ಬಿಸಿ ಗಾಳಿ
ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
ಈ ಕಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾರ್ಜ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ನಂತರ ಮೋಡದ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಜ್ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಾರ್ಜ್ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗಲೇ ಮಿಂಚು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Thunder and Lightning ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮೋಡಗಳ ರಚನೆ
Thunder and Lightning ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೋಡಗಳನ್ನು Cumulonimbus Clouds ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮೋಡಗಳ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:
- 10 ರಿಂದ 20 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.
- ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ತೇವಾಂಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
- ಭಾರೀ ಮಳೆ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
- ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಗುಡುಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಈ ಮೋಡಗಳು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
Thunder and Lightning ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾರ್ಜ್ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ವಿಧಾನ
ಮೋಡಗಳೊಳಗೆ ಹಿಮದ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ:
- ಕೆಲವು ಕಣಗಳು ಋಣಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಜ್ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
- ಕೆಲವು ಕಣಗಳು ಧನಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಜ್ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ:
- ಮೋಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಧನಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಜ್ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
- ಮೋಡದ ಕೆಳಭಾಗ ಋಣಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಜ್ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
ಈ ರೀತಿ ಮೋಡವು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
Thunder and Lightning ನಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಚಾರ್ಜ್ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಗಾಳಿಯು ವಿದ್ಯುತ್ ತಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆಗ:
- ಮೋಡದಿಂದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಜ್ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಭೂಮಿಯಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಜ್ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಎರಡೂ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
- ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಮಿಂಚು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಮಿಂಚಿನ ಹೊಡೆತದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವೋಲ್ಟ್ಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಇರಬಹುದು.
Thunder and Lightning ನಲ್ಲಿ ಗುಡುಗು ಏಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?
ಮಿಂಚಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿಯು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 30,000°C ವರೆಗೆ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣತೆಯಿಂದ ಗಾಳಿ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಅದು ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಠಾತ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಆಘಾತ ತರಂಗಗಳು (Shock Waves) ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ತರಂಗಗಳ ಶಬ್ದವನ್ನೇ ನಾವು ಗುಡುಗು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ.
Thunder and Lightning ನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಶಬ್ದದ ವೇಗ
ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಗುಡುಗು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ:
- ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ = ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸುಮಾರು 3 ಲಕ್ಷ ಕಿ.ಮೀ
- ಶಬ್ದದ ವೇಗ = ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸುಮಾರು 343 ಮೀಟರ್
ಆದ್ದರಿಂದ ಮಿಂಚು ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿ ಗುಡುಗು ನಂತರ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಿಂಚಿನ ಅಂತರವನ್ನೂ ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದು.
Thunder and Lightning ವಿಧಗಳು
Cloud-to-Cloud Lightning
ಒಂದು ಮೋಡದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಮೋಡಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಮಿಂಚು.
Intra-Cloud Lightning
ಅದೇ ಮೋಡದೊಳಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಮಿಂಚು.
Cloud-to-Ground Lightning
ಮೋಡದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಮಿಂಚು.
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಿಧವಾಗಿದೆ.
Bolt from the Blue
ಮೋಡದಿಂದ ಹಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ನಂತರ ಭೂಮಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಮಿಂಚು.
Ball Lightning
ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಹೊಳೆಯುವ ಚೆಂಡಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಅಪರೂಪದ ಮಿಂಚು.
ಇದರ ನಿಖರ ಕಾರಣ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.
Thunder and Lightning ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ?
ಒಂದು ಮಿಂಚಿನ ಹೊಡೆತದಲ್ಲಿ:
- 100 ಮಿಲಿಯನ್ ವೋಲ್ಟ್ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಇರಬಹುದು.
- ಸಾವಿರಾರು ಆಂಪಿಯರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಯಬಹುದು.
- 30,000°C ತಾಪಮಾನ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಈ ಶಕ್ತಿಯು ಮರಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಲು, ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.
Thunder and Lightning ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಮಾನವ ಜೀವಹಾನಿ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಮಿಂಚಿನ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು
ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯತ್ಯಯ
ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಬಹುದು.
ಕೃಷಿ ನಷ್ಟ
ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಹುದು.
ಆಸ್ತಿ ಹಾನಿ
ಮನೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಬಹುದು.
ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಮಿಂಚು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು
- ಗುಡುಗು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗಿ.
- ಒಂಟಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬೇಡಿ.
- ತೆರೆದ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಡಿ.
- ಕೆರೆ, ನದಿ ಮತ್ತು ಈಜುಕೊಳಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿ.
- ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
- ಮೊಬೈಲ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಬಳಸಬೇಡಿ.
- ಕೊನೆಯ ಗುಡುಗು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ 30 ನಿಮಿಷ ಕಾಯಿರಿ.
ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಮಿಂಚು ಕುರಿತು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳು
- ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸುಮಾರು 100 ಮಿಂಚುಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.
- ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 80 ಲಕ್ಷ ಮಿಂಚುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
- ಮಿಂಚು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ಒಂದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮಿಂಚು ಬೀಳಬಹುದು.
- ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮಿಂಚು ತಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಮಿಂಚು ಕುರಿತು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು
“ಮಳೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಿಂಚಿನ ಅಪಾಯ ಇಲ್ಲ” – ತಪ್ಪು.
“ರಬ್ಬರ್ ಚಪ್ಪಲಿ ಮಿಂಚಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ” – ತಪ್ಪು.
“ಒಂದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಿಂಚು ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ” – ತಪ್ಪು.
ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಮಿಂಚು ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ಮಾತು
Thunder and Lightning ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಪರವಾಗಿ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಹಿಮದ ಕಣಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ವೋಲ್ಟ್ಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಬೃಹತ್ ಘಟನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಿಂಚಿನ ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಗುಡುಗಿನ ಶಬ್ದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಗುಡುಗು-ಮಿಂಚಿನ ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿ, ಆದರೆ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಮಹಾನ್ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವೋ ಅಷ್ಟೇ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
National Weather Service Lightning Safety https://www.weather.gov/safety/lightning
NASA Earth Science https://earthobservatory.nasa.gov
NOAA Lightning Information https://www.noaa.gov
1 thought on “Thunder and Lightning: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಆದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಯುತ ರಹಸ್ಯ! ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಜ್ಞಾನ”
Comments are closed.