Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಎಂದರೇನು?

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar (RKVP) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ Department of Agricultural Research and Education (DARE) ಹಾಗೂ Indian Council of Agricultural Research (ICAR) ವತಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ, ಕೃಷಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸುವುದು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಇತಿಹಾಸ

ಭಾರತವು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಗೌರವ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಇತ್ತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 2024ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದರ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ನವೀನ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ರೈತರಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದ ತಂಡಗಳು, ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.

ಆದರೆ 2026ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಅನ್ನು Rashtriya Vigyan Puraskar ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಧಕರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಆರಂಭಿಸುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೊಸ ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪಶು ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಾಧನೆಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿ ರೈತರಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಯಿತು.

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಉದ್ದೇಶಗಳು

ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು.
ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು.
ಕೃಷಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
ಮಹಿಳಾ ಹಾಗೂ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು.
ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವುದು.
ರೈತರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು

ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

1. ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ವಿಜ್ಞಾನ

ಬೆಳೆ ಸಂಶೋಧನೆ
ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ತೋಟಗಾರಿಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

2. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ
ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

3. ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ

ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ
ಪಶು ಆರೋಗ್ಯ
ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

4. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ

ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆ
ರೈತರ ತರಬೇತಿ
ಕೃಷಿ ನೀತಿ ಅಧ್ಯಯನ

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಭಾಗಗಳು

ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ.

Innovation & Technology in Agriculture – 4 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
Research in Agriculture – 4 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
Outstanding Interdisciplinary Team Research – 1 ಪ್ರಶಸ್ತಿ
Outstanding Woman Scientist – 1 ಪ್ರಶಸ್ತಿ
Outstanding Young Scientist – 4 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಿಗೆ:

ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವರು ಹಾಗೂ ICAR ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಸನದ್.
ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಗೌರವ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಸಾಧನೆ ಒಳಗೊಂಡ ಸ್ಮರಣಿಕೆ.
ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗುರುತಿನ ಮಾನ್ಯತೆ.
ಮುಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದಂತೆಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಅರ್ಹತೆ

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವವರು:

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಾಗಿರಬೇಕು.
ICAR, ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿರಬೇಕು.
ಸಮಾಜ ಅಥವಾ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿರಬೇಕು.
ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅರ್ಜಿ ಮಾತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಒಂದೇ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಇರಬಾರದು.

ವಿಶೇಷ ಅರ್ಹತೆ

ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ.
ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ – 45 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ.
ತಂಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಸದಸ್ಯರು.
Innovation ಮತ್ತು Research – ಗರಿಷ್ಠ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ತಂಡ.

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಅರ್ಜಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಹಂತ 1

ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ Registration ಮಾಡಿ.

ಹಂತ 2

Individual ಅಥವಾ Organization ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ.

ಹಂತ 3

ಹೆಸರು, ಮೊಬೈಲ್, ಇಮೇಲ್, ಆಧಾರ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ.

ಹಂತ 4

ಹಂತ 5

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ.

ಹಂತ 6

Nominate / Apply Now ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.

ಹಂತ 7

ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ.

ಹಂತ 8

ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ Submit ಮಾಡಿ.

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು

ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಅರ್ಜಿ
ಸಾಧನೆಯ ವಿವರ
ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿ
ಪೇಟೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು
ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾದುದರ ದಾಖಲೆ
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ
ಕ್ಲೀನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar FAQ

1. Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಎಂದರೇನು?

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

2. ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು?

2024ರಲ್ಲಿ.

3. ಯಾರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು?

ICAR, ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, KVK ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು.

4. ಕನಿಷ್ಠ ಅನುಭವ ಬೇಕೇ?

ಇಲ್ಲ.

5. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ.

6. ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ವಯೋಮಿತಿ ಎಷ್ಟು?

45 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ.

7. ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದೆಯೇ?

ಹೌದು.

8. 2026ರ ನಂತರ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

2026ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು Rashtriya Vigyan Puraskar ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತೀರ್ಮಾನ

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವವಾಗಿತ್ತು. 2024ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ರೈತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ನಂತರ 2026ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು Rashtriya Vigyan Puraskar ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನವೀನತೆಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಧಿಕೃತ ಲಿಂಕ್ ಗಳು :

Official Website:

https://www.awards.gov.in/

Apply Online:

https://www.awards.gov.in/AwardCalender

Rashtriya Krishi Vigyan Puraskar Guidelines:

https://www.awards.gov.in/v4/

ICAR Official Website:

https://icar.org.in

Readmore : KEA VAO Recruitment 2026: 572 ಗ್ರಾಮ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ಜರಿ ಅವಕಾಶ! ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ ವಿಸ್ತರಣೆ – ಈ ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ